|
โรงหนังตะลุง |
| ในอดีต ตามวัดใหญ่ๆ จะสร้างโรงหนังไว้อย่างถาวร เพราะในวัดมีงานต่างๆอยู่บ่อยๆ เช่น งานศพ งานบวชนาค เมื่อหนังเดินโรงมาขอหยุดพัก จะได้แสดงทันที โดยทั่วไปโรงหนังจะปลูกขึ้นชั่วคราว หนังเลิกแสดงแล้วก็รื้อออกไป โรงหนังประกอบด้วยเสา ๔ เสา เสาค้ำกลางอีก ๒ เสา โคนฝังเสาดินลึกประมาณ ๖๐ เซนติเมตร สูงจากพื้นดินถึงพื้นโรงประมาณ ๑.๖๐ เมตร กว้าง ๒.๕ เมตร ยาว ๓.๕ - ๔ เมตร หลังคาเป็นแบบเพิงหมาแหงน ด้านหน้านิยมหักหัวตั๊กแตนป้องกันฝนสาดจอหนัง หลังคาด้านหน้าสูงจากพื้นโรงประมาณ ๒ เมตร ด้านหลังสูง ๑.๕๐ เมตร หลังคามุงด้วยจากหรือกระแซงที่เย็บด้วยใบเตย พื้นผูด้วยฟากไม้ไผ่ หรือฟากไม้หมาก ปูด้วยกระดานก็ได้ ไม่ตรึงตะปู ด้านหน้าของพื้นโรงต่ำกว่าด้านหลังเล็กน้อย ฝา ๒ ข้าง ด้านหลังกั้นด้วยใบมะพร้าวสด ฉีกทางออกเป็น ๒ ซีก และใช้ใบมะพร้าวติดตีนจอ และ ๒ ข้างจอมีไม้ไผ่ผูกไว้ทั้ง ๔ ด้านเพื่อขึงจอประตูขึ้นลงอยู่ด้านหลัง ใช้ไม้อันหนึ่งพาดเป็นบันได พื้นโรงปูด้วยเสื่อกระจูด เสาโรงหนังมีค่าคบหรือง่ามไม้เพื่อรับคานหรือรอด ในท้องถิ่นที่อยู่ห่างไกลจากป่าไม้ หาเสามีง่ามไม่ได้นิยมใช้ต้นหมากทำเสา ใช้เชือกผูกคานเข้ากับเสาโดยวิธีขันชะเนาะเชือกทำด้วยทางระกำสด ไม่อ่อนไม่แก่เกินไป นำมาทุบด้วยไม้ ตั้งแต่โคนตลอดปลาย ดึงไส้ในออก แล้วตะบิดเป็นเกลียว ผูกเข้ากับเสา ใช้ไม้กลมสอดขึ้นให้แน่น ภาษาถิ่งเรียกว่า ขัดน่องควาย แม้จะปลูกเป็นโรงหนังชั่วคราวต้องมั่งคนแข็งแรง เกิดโรงทรุดหรือหัก ถือเป็นเรื่องอัปมงคลอย่างร้ายแรง เจ้างานหรือผู้รับ ต้องหาหมอมาทำพิธีคล้องนายหนัง และต้องเสียเงินราดเพิ่มขึ้นเป็น ๒ เท่า ๓ เท่า นายหนังเรียกค่าเสียหายได้ตามพอใจถ้ามีผู้บาดเจ็บ เจ้างานต้องรับผิดชอบเยียวยารักษานายหนังส่วนมากมีความเชื่อทางไสยศาสตร์อย่างเคร่งครัด ถ้าสถานที่สร้งโรงหนังไม่ต้องตามตำรา ถึงกับไม่ยอมแสดง สถานที่ปลุกโรงต้องเลือกที่โล่งแจ้ง ไม่ปลูกคร่อมราวตากผ้าคร่อมต้นไม้ใหญ่ คร่อมคูน้ำ คร่อมจอมปลวก คร่อมคันนา ไม่ปลูกระหว่างต้นไม้ใหญ่ ไม่ปลูกในอาณาเขตของป่าช้า ไม่หันหน้าโรงไปทางทิศตะวันตก ไม่หันหน้าโรงไปสู่ที่ตั้งโรงศพ ไม่หันท้ายโรงไปทางป่ารกชัฏ สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ เช่น เจดีย์ พระธาตุ อนุสาวรีย์ เขื่อน ( บัวบรรจุอัฐิบุคคลสำคัญ )เป็นต้น ในการแข่งขันประชันโรง ต้องมีรั้วล้อมรอบ ๔ ด้าน ติดไฟให้แสงสว่างใต้ถุนโรงเพื่อป้องกันฝ่ายตรงข้ามมาใช้คุณไสย การปลูกโรงหนังในปัจจุบัน ใช้ถังน้ำมันต่างเสา เพราะไม้หายาก หนังสมัยใหม่เคร่งครัดทางคุณไสย โรงลูกที่ไหนก็ได้ ให้หน้าโรงมีความกว้างขวาง คนดูนั่งดูได้จำนวนมากๆ และเดี๋ยวนี้มีโรงสำเร็จรุปติดตั้งได้รวดเร็ว มีรถบรรทุกนำส่งทุกสถานที่ คิดค่าเช่าคืนล่ะ ๑,๕๐๐- ๒,๐๐๐ บาท |
|
จากหนังสือ
ความรู้เรื่องหนังตะลุง อาจารย์พ่วง บุษรารัตน์ ๑๓ มิถุนายน ๒๕๔๑
|
webmaster : nangtalung@hotmail.com : 08-1854-4472